Νέα ευκαιρία για αποδοχή κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής – Τι αλλάζει με τον Ν. 5303/2026

Μεταβατική διάταξη έως τις 22 Νοεμβρίου 2026 για την προστασία των κληρονόμων από τα χρέη της κληρονομίας

Η αποδοχή μιας κληρονομίας δεν αποτελεί πάντοτε οικονομικό όφελος. Πολύ συχνά, οι κληρονόμοι έρχονται αντιμέτωποι με τραπεζικά δάνεια, οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία ή ιδιώτες πιστωτές, χωρίς να γνωρίζουν ότι η αποδοχή της κληρονομίας μπορεί να τους καταστήσει προσωπικά υπεύθυνους για τα χρέη του θανόντος.

Ο Ν. 5303/2026 εισάγει μία ιδιαίτερα σημαντική μεταβατική ρύθμιση, δίνοντας σε πολλούς κληρονόμους μία δεύτερη ευκαιρία να προστατεύσουν την προσωπική τους περιουσία μέσω της αποδοχής της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής.

Τι είναι το ευεργέτημα της απογραφής;

Το ευεργέτημα της απογραφής αποτελεί έναν μηχανισμό προστασίας του κληρονόμου.

Όταν η κληρονομία γίνει δεκτή με το ευεργέτημα της απογραφής, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται απεριόριστα για τα χρέη του κληρονομουμένου. Αντίθετα, η ευθύνη του περιορίζεται μέχρι την αξία της κληρονομιαίας περιουσίας.

Με απλά λόγια, οι πιστωτές μπορούν να ικανοποιηθούν μόνο από την κληρονομία και όχι από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου, εφόσον τηρηθεί σωστά η προβλεπόμενη διαδικασία.

Τι αλλάζει με τον Ν. 5303/2026;

Με το άρθρο 33 παρ. 8 του Ν. 5303/2026 θεσπίστηκε μεταβατική διάταξη που αφορά κληρονόμους οι οποίοι είχαν ήδη χάσει το δικαίωμα να αποδεχθούν την κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής επειδή δεν είχαν προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες εντός της νόμιμης προθεσμίας.

Η νέα ρύθμιση τους επιτρέπει, κατ’ εξαίρεση, να ζητήσουν τη διενέργεια απογραφής και να επανέλθουν στο προστατευτικό καθεστώς, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου.

Η δυνατότητα αυτή ισχύει μέχρι 22 Νοεμβρίου 2026.

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν;

Η μεταβατική διάταξη αφορά όσους:

• είναι κληρονόμοι προσώπου που απεβίωσε μέχρι τη δημοσίευση του Ν. 5303/2026,
• δεν είχαν δηλώσει εμπρόθεσμα αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής,
• δεν έχει κινηθεί αναγκαστική εκτέλεση κατά της προσωπικής τους περιουσίας μέχρι την υποβολή της αίτησης,
• δεν έχει επέλθει έκπτωση από το ευεργέτημα για άλλον λόγο.

Η πλήρωση των προϋποθέσεων πρέπει να εξετάζεται εξατομικευμένα από δικηγόρο πριν την έναρξη της διαδικασίας.

Ποια είναι η διαδικασία;

Η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται με μία απλή δήλωση.

Απαιτείται:

• έλεγχος των πραγματικών περιστατικών,
• συλλογή των απαραίτητων πιστοποιητικών,
• σύνταξη και κατάθεση αίτησης στο αρμόδιο Δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 838 ΚΠολΔ,
• έκδοση δικαστικής απόφασης,
• διορισμός των προσώπων που θα διενεργήσουν την απογραφή,
• ολοκλήρωση της απογραφής της κληρονομιαίας περιουσίας,
• τήρηση των υποχρεώσεων που προβλέπουν τα άρθρα 1903 έως 1911 του Αστικού Κώδικα.

Η ορθή τήρηση της διαδικασίας είναι κρίσιμη, καθώς τυχόν παραλείψεις μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια της προστασίας που παρέχει το ευεργέτημα.

Γιατί είναι σημαντική η νέα ρύθμιση;

Η συγκεκριμένη μεταβατική διάταξη έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία.

Πολλοί κληρονόμοι στο παρελθόν δεν γνώριζαν τις σύντομες προθεσμίες ή αγνοούσαν ότι η σιωπηρή αποδοχή της κληρονομίας μπορούσε να τους εκθέσει σε σημαντικές οικονομικές υποχρεώσεις.

Η νέα νομοθετική πρόβλεψη δίνει τη δυνατότητα σε όσους πληρούν τις προϋποθέσεις να προστατεύσουν την προσωπική τους περιουσία, ακόμη και αν είχαν ήδη χάσει το σχετικό δικαίωμα βάσει του προηγούμενου καθεστώτος.

Χρειάζεται άμεση νομική αξιολόγηση

Η προθεσμία της μεταβατικής διάταξης είναι περιορισμένη και δεν αφορά όλες τις περιπτώσεις.

Για τον λόγο αυτό, κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, ώστε να διαπιστωθεί:

• αν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου,
• αν υφίσταται κίνδυνος προσωπικής ευθύνης για χρέη της κληρονομίας,
• ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί για την αποτελεσματική προστασία του κληρονόμου.

Η έγκαιρη νομική συμβουλή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών οικονομικών συνεπειών.

---

Χρειάζεστε νομική βοήθεια;

Το δικηγορικό μας γραφείο αναλαμβάνει:

• έλεγχο της δυνατότητας υπαγωγής στη μεταβατική διάταξη του Ν. 5303/2026,
• πλήρη διεκπεραίωση της διαδικασίας αποδοχής κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής,
• εκπροσώπηση ενώπιον των αρμόδιων δικαστηρίων,
• νομική υποστήριξη σε υποθέσεις κληρονομικών χρεών, αποποίησης κληρονομίας και κληρονομικού δικαίου σε όλη την Ελλάδα.

Εάν επιθυμείτε να εξετάσουμε την περίπτωσή σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το γραφείο μας για εξατομικευμένη νομική αξιολόγηση.