Με την υπ’ αριθμ. 1575/2026 απόφασή του, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών έδωσε ιδιαίτερη σημασία σε ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τα ελληνικά δικαστήρια: τη συκοφαντική δυσφήμηση μέσω Facebook και γενικότερα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό νομολογιακό προηγούμενο, καθώς ξεκαθαρίζει ότι οι αναρτήσεις σε προσωπικούς λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων δεν υπάγονται στις διατάξεις περί Τύπου και, κατά συνέπεια, δεν απαιτείται η προηγούμενη εξώδικη πρόσκληση για επανόρθωση που προβλέπεται στον Ν. 1178/1981 για τις δημοσιεύσεις στον Τύπο.
Τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης
Η υπόθεση αφορούσε ανάρτηση σε προσωπικό λογαριασμό στο Facebook, μέσω της οποίας ο εναγόμενος προέβη σε δημόσιους ισχυρισμούς και υπονοούμενα για τον ενάγοντα, τα οποία το Δικαστήριο έκρινε ότι:
- αναφέρονταν συγκεκριμένα στο πρόσωπο του ενάγοντος,δυσφημηση facebook 1
- περιείχαν ψευδή πραγματικά περιστατικά,
- προσέβαλαν την τιμή και την υπόληψή του,
- δημοσιοποιήθηκαν σε απεριόριστο αριθμό χρηστών του διαδικτύου.
Το Εφετείο έκρινε ότι η επίμαχη ανάρτηση συνιστούσε συκοφαντική δυσφήμηση, καθώς ο εναγόμενος γνώριζε την αναλήθεια των ισχυρισμών του και ενήργησε με σκοπό την προσβολή της προσωπικότητας του ενάγοντος.
Facebook και κοινωνικά δίκτυα: Δεν θεωρούνται «Τύπος»
Το σημαντικότερο σημείο της απόφασης είναι η εκτενής ανάλυση του Δικαστηρίου σχετικά με τη νομική φύση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με το Εφετείο:
- Το Facebook αποτελεί μέσο αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ χρηστών.
- Το περιεχόμενο συνδιαμορφώνεται από τους ίδιους τους χρήστες.
- Σκοπός του δεν είναι η μαζική ενημέρωση του κοινού, όπως συμβαίνει με τις εφημερίδες, τα περιοδικά ή τις ενημερωτικές ιστοσελίδες.
- Η λειτουργία του διαφοροποιείται ουσιωδώς από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.
Για τον λόγο αυτό, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι αναρτήσεις σε προσωπικούς λογαριασμούς Facebook δεν αποτελούν δημοσιεύματα «δια του Τύπου» και δεν εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις του Ν. 1178/1981 περί αστικής ευθύνης του Τύπου.
Δεν απαιτείται εξώδικη πρόσκληση πριν από την αγωγή
Η πρωτόδικη απόφαση είχε απορρίψει την αγωγή ως απαράδεκτη, επειδή ο ενάγων δεν είχε προηγουμένως αποστείλει εξώδικη πρόσκληση για επανόρθωση.
Το Εφετείο ανέτρεψε την κρίση αυτή και αποφάνθηκε ότι:
Για προσβολές προσωπικότητας που τελούνται μέσω Facebook δεν απαιτείται η τήρηση της προδικασίας του Ν. 1178/1981 περί εξώδικης πρόσκλησης προς επανόρθωση.
Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία, διότι διευκολύνει τα θύματα διαδικτυακής δυσφήμησης να προσφύγουν άμεσα στη δικαιοσύνη.
Η ευθύνη για τις αναρτήσεις στα social media
Το Δικαστήριο επανέλαβε ότι η προστασία της προσωπικότητας στο διαδίκτυο κατοχυρώνεται πλήρως από τις διατάξεις των άρθρων:
- 57 ΑΚ,
- 59 ΑΚ,
- 914 ΑΚ,
- 932 ΑΚ,
- 362 ΠΚ (δυσφήμηση),
- 363 ΠΚ (συκοφαντική δυσφήμηση).
Επομένως, οποιοσδήποτε χρήστης δημοσιεύει ψευδή γεγονότα ή προσβλητικούς ισχυρισμούς σε Facebook, Instagram, X (Twitter), TikTok ή άλλα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος τόσο με αστικές όσο και με ποινικές συνέπειες.
Αποζημίωση 10.000 ευρώ για ηθική βλάβη
Παρότι ο ενάγων ζητούσε 40.000 ευρώ, το Εφετείο επιδίκασε:
- χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ύψους 10.000 ευρώ,
- νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής,
- δικαστική δαπάνη 1.000 ευρώ.
Κατά τον προσδιορισμό του ποσού, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη:
- τη σοβαρότητα της προσβολής,
- τον τρόπο διάδοσης μέσω διαδικτύου,
- τον αριθμό των προσώπων που έλαβαν γνώση,
- την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών,
- την αρχή της αναλογικότητας.
Απαγόρευση μελλοντικών προσβολών
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι το Εφετείο δεν περιορίστηκε μόνο στην επιδίκαση αποζημίωσης.
Υποχρέωσε τον εναγόμενο:
- να απέχει στο μέλλον από αντίστοιχες αναρτήσεις,
- να μην επαναλαμβάνει παρόμοιους συκοφαντικούς ισχυρισμούς.
Μάλιστα, για κάθε μελλοντική παραβίαση επέβαλε:
- χρηματική ποινή 2.000 ευρώ,
- προσωπική κράτηση 10 ημερών.
Τι σημαίνει η απόφαση για τους χρήστες των social media
Η απόφαση 1575/2026 του Εφετείου Αθηνών επιβεβαιώνει ότι η ελευθερία έκφρασης στο διαδίκτυο δεν είναι απεριόριστη.
Οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης οφείλουν να γνωρίζουν ότι:
✔ Οι αναρτήσεις τους μπορούν να θεμελιώσουν αστική ευθύνη.
✔ Η διάδοση ψευδών γεγονότων μέσω Facebook μπορεί να συνιστά συκοφαντική δυσφήμηση.
✔ Τα θύματα έχουν δικαίωμα να διεκδικήσουν σημαντικές αποζημιώσεις.
✔ Δεν απαιτείται προηγούμενη εξώδικη πρόσκληση για την άσκηση αγωγής όταν η προσβολή γίνεται μέσω προσωπικού λογαριασμού κοινωνικού δικτύου.
Συμπέρασμα
Η υπ’ αριθμ. 1575/2026 απόφαση του Εφετείου Αθηνών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πρόσφατες δικαστικές κρίσεις σχετικά με τη δυσφήμηση μέσω social media. Το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν εξομοιώνονται με τον Τύπο, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζονται οι ειδικές προϋποθέσεις του Ν. 1178/1981.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η προσβολή της προσωπικότητας στο διαδίκτυο μπορεί να οδηγήσει σε υψηλές αποζημιώσεις, απαγόρευση μελλοντικών δημοσιεύσεων και σοβαρές νομικές συνέπειες για τον υπαίτιο.
epikoinonia
"(Απαραίτητο)" indicates required fields